อาการเจ็บช่องคลอดเวลามีกิจกรรม: สาเหตุ การรักษา และการฟื้นฟูด้วยกายภาพบำบัด

สาเหตุของอาการเจ็บช่องคลอดเวลามีกิจกรรมทางเพศ

อาการเจ็บช่องคลอดเวลามีเพศสัมพันธ์ (Dyspareunia) อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งทางร่างกายและจิตใจ ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทหลัก คือ อาการเจ็บช่องคลอดแบบตื้น และ อาการเจ็บช่องคลอดแบบลึก

1. อาการเจ็บช่องคลอดแบบตื้น (Superficial Dyspareunia)

อาการเจ็บแบบตื้นมักเกิดขึ้นบริเวณปากช่องคลอดหรือภายในช่องคลอดส่วนต้น สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่:

– การติดเชื้อในช่องคลอด: เช่น เชื้อรา แบคทีเรีย หรือเชื้อไวรัส ทำให้เกิดการอักเสบและระคายเคือง
– ภาวะช่องคลอดแห้ง: มักพบในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนหรือผู้ที่มีระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนต่ำ
– การบาดเจ็บหรือแผลที่ปากช่องคลอด: เช่น จากการคลอด การผ่าตัด หรือการมีเพศสัมพันธ์ที่รุนแรง
– ภาวะฝีเย็บตึง (Vaginismus): กล้ามเนื้อบริเวณช่องคลอดหดตัวผิดปกติ ทำให้มีอาการเจ็บปวดเมื่อมีสิ่งใดๆ เข้าไปในช่องคลอด

2. อาการเจ็บช่องคลอดแบบลึก (Deep Dyspareunia)

อาการเจ็บแบบลึกมักเกิดขึ้นเมื่ออวัยวะเพศชายเข้าไปกระทบกับอวัยวะภายในของผู้หญิง เช่น มดลูกหรือรังไข่ สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่:

– โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis): เยื่อบุมดลูกที่เจริญนอกมดลูกอาจทำให้เกิดการอักเสบและปวดลึกในช่องคลอด
– ภาวะมดลูกต่ำหรือมดลูกหย่อน (Uterine Prolapse): มดลูกที่หย่อนลงมาอาจทำให้เกิดแรงกดและปวดเวลามีเพศสัมพันธ์
– เนื้องอกหรือซีสต์ในอุ้งเชิงกราน: เช่น เนื้องอกมดลูกหรือซีสต์รังไข่
– การอักเสบในอุ้งเชิงกราน (Pelvic Inflammatory Disease): การติดเชื้อในอวัยวะสืบพันธุ์ส่วนบนอาจทำให้เกิดอาการปวดลึกได้