TMS & PMS ในเวชศาสตร์ฟื้นฟู: เทคโนโลยีการกระตุ้นแม่เหล็กเพื่อบรรเทาปวด และฟื้นฟูประสาท

TMS และ PMS คืออะไร: พื้นฐานของเทคโนโลยีการกระตุ้นแม่เหล็ก

TMS (Transcranial Magnetic Stimulation)

TMS หรือการกระตุ้นแม่เหล็กผ่านกะโหลกศีรษะ เป็นเทคนิคการรักษาที่ไม่ต้องผ่าตัด โดยใช้คลื่นแม่เหล็กแรงสูงส่องผ่านกะโหลกศีรษะไปยังบริเวณสมองที่ต้องการ เพื่อกระตุ้นหรือยับยั้งการทำงานของเซลล์ประสาทในสมอง ซึ่งช่วยในการรักษาโรคซึมเศร้า อาการปวดเรื้อรัง และความผิดปกติทางระบบประสาท

PMS (Peripheral Magnetic Stimulation)

PMS หรือการกระตุ้นแม่เหล็กส่วนปลาย เป็นเทคนิคที่ใช้คลื่นแม่เหล็กกระตุ้นเส้นประสาทและกล้ามเนื้อในบริเวณต่างๆ ของร่างกาย นอกเหนือจากสมอง เช่น แขน ขา หลัง เพื่อช่วยบรรเทาอาการปวด กระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อ และปรับปรุงการทำงานของระบบประสาทส่วนปลาย

หลักการทำงานของการกระตุ้นแม่เหล็กต่อเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ

กลไกการทำงานของ TMS

การทำงานของ TMS อาศัยหลักการเหนี่ยวนำทางแม่เหล็กไฟฟ้า โดยเครื่อง TMS จะสร้างสนามแม่เหล็กที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดกระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำในเนื้อเยื่อสมอง กระแสไฟฟ้านี้จะกระตุ้นเซลล์ประสาทให้ทำงาน หรือยับยั้งการทำงานในบริเวณที่ต้องการ

ลักษณะเฉพาะของการกระตุ้น TMS:
– ความถี่ต่ำ (Low-frequency): 1 Hz หรือน้อยกว่า ช่วยยับยั้งการทำงานของสมอง
– ความถี่สูง (High-frequency): มากกว่า 1 Hz ช่วยกระตุ้นการทำงานของสมอง
– ความลึกของการเจาะ: ประมาณ 2-3 เซนติเมตรเข้าไปในสมอง
– ระยะเวลาการรักษา: แต่ละครั้งใช้เวลา 20-40 นาที

กลไกการทำงานของ PMS

PMS ทำงานโดยการส่งคลื่นแม่เหล็กไปยังเส้นประสาทและกล้ามเนื้อโดยตรง ทำให้เกิดการหดตัวของกล้ามเนื้อ (Motor evoked potential) และกระตุ้นการปลดปล่อยสารสื่อประสาทที่ช่วยบรรเทาอาการปวด

ผลกระทบทางสรีรวิทยาของ PMS:
– เพิ่มการไหลเวียนของเลือด ลดการอักเสบ
– กระตุ้นการสร้าง Endorphins สารธรรมชาติบรรเทาปวด
– ปรับปรุงการส่งผ่านสัญญาณประสาท (Neural conduction)
– เพิ่มความแข็งแรงและประสิทธิภาพของกล้ามเนื้อ